آن واجب بود . و كاهلى كرد . و عجز عن الامر : خسته و مانده شد از آن كار و قادر نگشت بركردن آن كار . و عجز عجزا ( از باب نصر ) : غالب آمد بر وى در معاجزة . عجز ( ajz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضعف و ناتوانى و كم زورى و سستى و بيحالى . و عدم ثبات . عجز ( ejz ) ا . ع . قبضهء كمان . عجز ( ojz ) ع . ج . اعجز و عجزاء . عجز ( ajaz ) و ( ojz ) م . ع . عجزت ائمراة عجزا و عجزا ( از باب سمع ) : كلان و بزرگ سرين گرديد آن زن . عجز ( ajoz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح تشريح : استخوانى فرد و با قرينه و مثلث واقع در جزء خلفى حوضه در ما بين عصعص و فقرات قطن . عجز ( ajoz ) و ( ajez ) و ( ejoz ) و ( ojz ) ا . ع . سرين و بن هر چيزى ( يذكر و يؤنث و هو للرجل و المراة جميعا ) . ج : اعجاز . و اعجاز النخل : ريشه‌هاى خرمابن . و ركب فى الطلب اعجاز الابل : مرتكب خوارى و سختى گرديد و صبر نمود بر تكليف و مشقت و بر محرومى از حق خود و تقدم ديگرى به روى . و كوشش كرد در طلب چيزى . عجز ( ojoz ) ع . ج . عجوز . عجزاء ( ojza ' ? ) ص . ع . امراة عجزاء : زن كلان سرين . عجزاء ( ajza ' ? ) ا . ع . ريگستانى بلند و مرتفع . و عقاب كوتاه دم . و عقابى كه در دم وى پرسپيد باشد . و زنى كه كف دست وى سپيد باشد . و انگشت پنجم مرغان . عجزان ( ajaz n ) م . ع . عجز عجزا و عجزانا . مر . عجز . عجزة ( ejzat ) و ( ojzat ) ص . ع . فرزند پسين مرد . يق : فلان عجزة ولد ابويه ( يستوى فيه المذكر و المؤنث و الجمع ) . و كذلك : عجزة ولد ابويه . عجزة ( ajazat ) ع . ج . عاجز . عجزة ( ajeze ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان عاجز و ضعيف و ناتوان و مسكين و فقير . عجس ( ajs ) ا . ع . ميانهء چيزى . و عجس القوم : آخر آن گروه . عجس ( ajs ) م . ع . عجسه عن حاجته عجسا ( از باب ضرب ) : بازداشت او را از حاجت خود . و عجست الناقة بفلان : برگردانيد ماده شتر فلان را از راه جهة نشاطى كه داشت . و عجس الشيئ : بپنجه گرفت و قبض كرد آن چيز را . عجس ( ajs ) و ( ejs ) و ( ojs ) ا . ع . قبضهء كمان . و پاره‌اى از ميانهء شب . و پاره‌اى از شب . عجس ( ajos ) ا . ع . سرين و عجز . ج : اعجاس . عجسة ( ojsat ) ا . ع . ساعتى از شب . و پگاه . عجسمة ( ajsamat ) ا . ع . سبكى و شتابى . عجعجة ( aj'ajat ) م . ع . عجعج البعير عجعجة : بانگ برداشت آن شتر و فرياد كرد از زدن و يا از گرانى بار گران . و عجعج الناقة : زجر كرد و راند آن ماده شتر را بكلمهء عاج عاج . و نيز عجعجة : بار بار فرياد و آواز كردن و بانگ و صيحه زدن . و در لغت قضاعة يارا بجيم بدل كردن درصورتىكه پيش از آن عين باشد چنانچه گويند هذا راعج خرج معج اى راع خرج معى . عجف ( ajf ) م . ع . عجف نفسه عن الطام عجفا و عجوفا ( از باب ضرب ) : باز داشت خود را از خوردن با وجود گرسنگى تا ديگرى را بخوراند و سير خوراند طعام خود را به او . و عجف نفسه على المريض : صابر داشت نفس خود را بر تيمار بيمار . و عجف نفسه على فلان : برداشت نمود بر فلان و مواخذه نكرد . و عجف الدابة ( از باب نصر و ضرب ) : لاغر كرد ستور را . و عجف عن فلان : جدا شد از فلان و دور ماند . و عجف نفسه : برد بار گردانيد نفس خود را . عجف ( ajaf ) ا . ع . لاغرى و هزال . عجف ( ajaf ) م . ع . عجف عجفا و عجافة ( از باب سمع و كرم ) : لاغر گرديد . عجفاء ( ajf ' ) ص . ع . مؤنث اعجف : لاغر . و زمين بيخير . ج : عجاف . عجفاوان ( ajf v ne ) ص . ع . بصيغهء تثنيه شفتان عجفاوان : دو لب باريك . عجفة ( ajefat ) ص . ع . امراة عجفة : زن لاغر . عجفى ( ajf ) ع . ج . عجيف . عجل ( ejl ) ا . ع . گوسالهء يك ماهه . ج : عجول . و نبوعجل : نام گروهى از تازيان . عجل ( ojl ) ا . ع . ما حضر و هر چيز آماده و حاضر . و شيرى كه شبان در چراگاه پيش از دوشيدن شتران دوشيده باشد يعنى شير ناشتا شكن . عجل ( ajal ) ا . ع . گل و لاى و لاى سياه بدبو . و ج . عجلة . قوله تعالى : خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ اى من طين . و نيز عجل : شتاب و عجلة . عجل ( ajal ) م . ع . عجل عجلا و عجلة ( از باب سمع ) : شتافت و تعجيل كرد . عجل ( ajel ) و ( ajol ) ص . ع . شتاب و سريع . عجل ( ejal ) ع . ج . عجلة . عجل ( ojol ) ع . ج . عجول . عجلان ( ajl n ) ص . ع . تيزرو و سريع . ج : عجالى و عجالى .